Tip 1 Diyabet ve Spor

Sağlıklı bir yaşam sürmek için herkesin bir parça egsersiz, spor yapması gerekir , özellikle diyabetli lerde (şeker hastası) kilo alımını ve insülin rezistansını önlemek için önerilmelidir…

Kalp hastalık riskinin düzenli egsersiz le azaltılabileceği de düşünülürse, spor un önemi daha iyi anlaşılır. Haftada 2-3 kez 30 dk egsersiz kalp hastalıkları riskini azaltırken, haftada 4-5 kez yapılacak ortalama 60 dklık egsersizler kilo vermek için gerekebilir.
Diyabetli ler de yarışmacı- hatta profesyonel spor aktivitelerinde yer alabilir.Spor esnasında aynı insülin dozu daha fazla glikozun hücre içine gönderilmesini sağladığından, aktivite öncesi doz azaltılması gerekecektir.(Çok yoğun spor dan 10 saat sonrası bile hipoglisemi riski olabilir, akşam yatma saatinde ya doz azaltımı ya da ara öğün düşünülmeli.)
Şeker hastası , Spor yapmadan önce şeker ölçümü yapmalı, vücutta insülin yeterli değilse (şeker 250 mg/dl değeri üstünde, keton bakılmalı) aktiviteden kaçınmalıdır.Böyle bir durumda 0.05 ünite/ kg insülin enjekte edilip birkaç saat seviyenin normale gelmesi beklenmelidir.
Spor sonraları insülin duyarlılığı arttığından, haftada 3-4 kez aktivitesi olanlarda günlük insülin ihtiyaçları azalacaktır.
Spor türüyle enjeksiyon yerinin önemi vardır, doz hesaplaması şaşabilir; futbol oynayacak birinin iğneyi bacağına yapması halinde insülin hızla kullanılıp beklenenden önce hipoglisemi riski getirebilir, yine yüzme sporunda kola yapılacak iğne de aynı soruna( hipoglisemi) yol açabilir.
Normalde şeker hastası nda spor yaparken şeker seviyesinin düşmesi beklenir, ancak kanda yeterli insülin yoksa şeker yükselmeye başlar.Bu nedenle spor öncesi şeker değerine bakılır( 180 mg/dl üzeriyse), 15 dk sonra ölçülen şeker değeri yükselme eğilimindeyse spor a devam edilmez.

Şeker hastası nda Spor sonrası normalde şekerin düşmesi beklenir, eğer egsersize rağmen şeker yükseliyorsa şunlar akla gelmeli;

  1. En sık akla gelmesi gereken , vücutta insülin ’in yeterli seviyede olmadığıdır.
  2. Sıcak ve kuru havada yapılan spor larda sıvı azlığına bağlı olarak şeker yüksek değerlere ulaşabilir, bu nedenle aktivitelerde sıvı alımına dikkat etmeli.
  3.  Turnuva ve yarışlarda stres hormonlarının salınımına bağlı olarak şeker yükselmesi beklenebilir.
  4. Halter gibi anaerobik egsersizlerde gelişen hızlı glikoz salınımını karşılayabilmek için spor öncesi daha yüksek insülin seviyesi sağlanması gerekebilir.

Spor öncesi 120mg/dl altındaki değerlerde , yapılacak egsersiz yoğunluğu ve süresine göre 15-30gr karbonhidrat alınmalı, 30dk sonra kontrol bakılmalı.
Seviye 120mg/dl civarındaysa ek karbonhidrat yinelenir,
Seviye 200 mg/dl üzerinde ise bir şey yenmez.
Egsersiz süresi 30 dk üstündeyse , her 30 dklık süre için 15grlık ek karbonhidrat alınmalı. (spor içeceği, çikolata bar, muz)
Şeker hastası Spor yapacaksa en uygun zamanlar öğünden sonraki 45-90.dk’ lardır.

Spor yapılacaksa öğün öncesi insülin dozu 1-2 ünite azaltılabilir, veya porsiyon biraz arttırılabilir.Öğünden sonra 3saat geçmişse ek ara öğün alınması uygun olur.
Diyabetli insülin pompası kullanıyorsa öğün öncesi doz uygulanır, süre 1-2 saati aşmayacaksa pompa çıkarılabilir veya öğün öncesi doz atlanır- spor süresince insülin pompası kalır ve bazal doz devam edilir.
Hafif 60 dk egsersiz veya ağır 30dk egsersiz ile ortalama 50mg/dl şeker düşmesi beklenebilir, buna göre spor öncesi şekere bakılıp ek öğün alınabilir veya hızlı etkili insülin dozu ona göre ayarlanabilir.
Diyabetli Kayak tatili gibi uzun süreli efor gerektiren bir dönem geçirecekse, sonraki birkaç gün insülin hassasiyeti devam edebilir, o nedenle toplam insülin dozunda %10-20 veya daha fazla azaltım gerekebilir.
Diyabetli lerin uzak durması gereken spor dalı ise su altı dalma spor udur, Avrupa ve Amerika da belli koşullar sağlanırsa ancak dalma spor una izin verilir.
Yaklaşık 50 kg ağırlığında bir diyabetli için değişik sportif aktivitelerde kullanılan karbonhidrat düzeyleri saat başına ortalama (yapılan işin yoğunluğu bu değerleri etkiler) olarak şöyledir;
Yürüyüş 15 gr kh / saat
Yüzme,basket, futbol, buz pateni , tenis, kayak
Voleybol ve bisiklete binme 30-45 gr kh / saat
İnsülin ve karbonhidrat ayarlamaları diyabetliden diyabetli ye çok değişir; bazısında egsersiz önü bazal ve bolus dozlarının hafif düşürülmesi yeterliyken, bir diğerinde fazla miktarda doz azaltımı gerekebilir.
Bu nedenle diyabetik biri, kendi vücudunun egsersize gösterdiği yanıtı gözlemeli , kayıt etmeli ve sonuçları doktoruyla değerlendirerek bundan sonra nasıl hareket edeceğine karar vermelidir.

Kaynak: DiyabetikCocuk

 

İlk yorum yapan siz olun

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*